تاویل آیه نور ( آیه 35 سوره نور) در بیان امام صادق (ع) :
" اَللهُ نورُ السَّماواتِ وَ الاَرْضِ مَثَلُ نورِه کَمِشْکوةٍ فیها مِصْباحٌ الْمِصْباحُ فی زُجاجَةٍ الزُجاجةُ کَاَنّها کوْکَبُ دُرّیُّ یوقَدُ
مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَکَةٍ زَیتونَةٍ لا شَرْقیَّةٍ وَ لا غَرْبیّةٍ یَکادُ زَیْتُها یُضی ءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نورٌ عَلی نورٍ یَهْدِی اللهُ لِنورِه
مَنْ یَشاءُ وَ یَضْرِبُ اللهُ الْاَمْثالَ لِلنّاسِ وَ اللهُ بِکُلِ شَیْ ءٍ عَلیمْ "
“ خداوند نور آسمانها و زمین است . مثل نور او چون چراغدانی است که در آن چراغی و آن چراغ در شیشه ای
است . آن شیشه گویی اختری درخشان است که از درخت پر برکت زیتونی که نه شرقی است نه غربی ،
افروخته می شود . نزدیک است که روغنش ، هر چند به آن آتشی نرسیده باشد ، روشنی بخشد . نور برنور
است . خدا هر که را بخواهد با نور خویش هدایت می کند و این مثل ها را خدا برای مردم می زند و خدا به هر
چیز داناست ."
در ابتدا باید بگم تأویل به معنای : تطابق است و با تفسیر آیه فرق دارد و منظور آیه را روشن می سازد.
امام صادق (ع) کلمه مشکاة را فاطمه (س) تأویل فرمودند : اَللهُ نورُ السَّماواتِ وَ الاَرْضِ مَثَلُ نورِه کَفاطمه
حالا برای فهم این که چرا امام صادق (ع) چنین فرمودند باید سراغ معانی مشکاة برویم
مشکاة در لغت به معنی :
شکاف و دریچه داخل دیوار که منفظ ندارد است . چیزی که در داخل دیوار درست می کنند که در آن چراغی
برای روشنایی بگذارند و به معنی چراغدان هم هست .
مشکاة در رابطه با حضرت زهرا
همانطور که می دانیم وجود مبارک حضرت زهرا مانند شیرازه کتاب ولایت است که اگر ایشان نباشند این کتاب
ورق ورق می باشد حال قدری از اهمیت بالای حضرت را در خصوصیات مشکاة درمیابیم .
1- تا چراغدان نباشد جایی برای چراغ و روشنایی در اتاق نیست
یعنی تا زهرا (س) نباشد ائمه هدی و نور الهی در هستی جلوه ندارد .
2- چراغدان نور را از خاموشی به وسیله باد محفوظ می دارد .
صدیقه طاهره (س) حافظ نور توحید و جلوه هدایت ائمه هدی می باشد .
3- چراغدان سرچشمه نور است در خانه (محور روشنایی )
حضرت زهرا(س) محور روشنایی توحید و ولایی در هستی است
هُم فاطمةَ وَ ابیوها و بعلها و بنوها که در حدیث شریف کساء می خوانیم
4- چراغها در اثر مواد سوختنی تعویض می شوند ولی چراغدان یکی است هر چراغ جدید در مشکاة نورمی بخشد
یعنی ائمه به جهت اتمام عمر تغییر می کنند ولی زهرا(س) همچنان باقی است و جایگاه روشنی
می باشد ( بر گرفته از احادیث )
5- اندازه هر چراغ باید متناسب چراغدان باشد نه بزرگتر
مرتبه همه چراغ های هدایت از حضرت زهرا (س) پایین تر است
نتیجه اینکه :
- نور حقیقی وجود ذات مقدس الهی می باشد که در آیه هم آمده خداوند نور آسمانها و زمین است .
- وجود مبارک حضرت زهرا (س) جلوه تامه این نور الهی می باشد
- با نور حضرت زهرا (س) است که حق از باطل جدا می شود چون جلوه خداست .
- با نور حضرت است که همه معرفت های الهی جلوه می کند
- حتی ائمه هم با نور ایشان حقیقت یافته اند . امام صادق (ع) مصحف فاطمه (س) را قرآن ائمه یاد می کنند و
همکنون این مصحف در دستان مبارک حجة بن الحسن می باشد و از آن بهره می گیرند .
