چهل حکمت از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم)
1- تضییع نماز
لا تُضَيِّعُوا صَلاتَكُمْ، فَإنَّ مَنْ ضَيَّعَ صَلاتَهُ، حُشِرَ مَعَ قارُونَ وَ هامانَ، وَ كانَ حَقّاً عَلي اللّهِ أنْ يُدْخِلَهُ النّارَ مَعَ الْمُنافِقينَ فَالْوَيْلُ لِمَنْ لَمْ يُحَافِظْ عَلَى صَلَاتِهِ وَ أَدَاءِ سُنَّةِ نَبیِّه.[1]
نماز را سبك و ناچيز مشماريد، هر كس نسبت به نمازش بياعتنا باشد و آن را سبك و ضايع گرداند همنشين قارون و هامان خواهد گشت و این حق بر خداوند ثابت است كه او را همراه منافقين در آتش داخل نمايد پس وای بر کسی که بر نمازش محافظت نکند و سنتهای منسوب به پیغمبر را به جا نیاورد.
2- مسجد
مَنْ مَشي إلي مَسْجِد مِنْ مَساجِدِ اللّهِ، فَلَهُ بِكُّلِ خُطْوَة خَطاها حَتّي يَرْجِعَ إلي مَنْزِلِهِ، عَشْرُ حَسَنات، وَ مَحي عَنْهُ عَشْرُ سَيِّئات، وَ رَفَعَ لَهُ عَشْرُ دَرَجات.[2]
هر كس قدمي به سوي يكي از مساجد خداوند بردارد، براي هر قدمی که برمیدارد ثواب ده حسنه میباشد تا برگردد به منزل خود، و ده خطا از لغزشهايش پاك میشود، همچنين در پيشگاه خداوند ده درجه ترفيع میيابد.
3- طمأنینه در نماز
بَيْنَما رَسُولُ اللّهِ جالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ، إذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَقامَ يُصَلّي، فَلَمْ يُتِمَّ رُكُوعَهُ وَ لا سُجُودَهُ، فَقالَ: نَقَرَ كَنَقْرِ الْغُرابِ، لَئِنْ ماتَ هذا وَ هكَذا صَلوتُهُ لَيَمُوتُنَّ عَلي غَيْرِ ديني.[3]
رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) در مسجد نشسته بود كه شخصي وارد شد و مشغول خواندن نماز شد ولی ركوع و سجودش را كامل انجام نميداد و عجله و شتاب میكرد.حضرت فرمود:
كار اين شخص همانند كلاغي است كه منقار بر زمين میزند، اگر با اين حالت از دنيا برود بر دين من نمرده است.
4- پیامبر و امام
أنَا رَسُولُ اللّهِ الْمُبَلِّغُ عَنْهُ، وَ أنْتَ وَجْهُ اللّهِ وَ الْمُؤْتَمُّ بِهِ، فَلا نَظير لي إلاّ أنْتَ، وَ لا مِثْلَ لَكَ إلاّ أنَا.[4]
رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله و سلم) به امام علی (علیهالسلام) فرمود:
من رسول خدا هستم، كه از طرف او تبليغ و هدايت مینمايم؛ و تو مظهر خداییو امام و مقتداي (بندگان خدا) خواهي بود، پس نظيري براي من وجود ندارد مگر تو؛ و همانند تو نيست مگر من.
5- زندان مؤمن
يا أباذَر، اَلدُّنْيا سِجْنُ الْمُؤْمِن وَ جَنَّةُ الْكافِرِ، وَ ما أصْبَحَ فيها مُؤْمِنٌ إلاّ وَ هُوَ حَزينٌ، وَ كَيْفَ لايَحْزُنُ الْمُؤْمِنُ وَ قَدْ أوَعَدَهُ اللّهُ أنَّهُ وارِدٌ جَهَنَّمَ.[5]
اي ابوذر! دنيا زندان مؤمن و بهشت كافر است، مؤمن در دنیا هميشه محزون و غمگين میباشد، چرا چنين نباشد و حال آنكه خداوند به او در مقابل گناهان و خطاهايش وعدهی مجازات و دخول جهنّم را داده است.
6- نه سفارش
أَوْصَانِي رَبِّي بِتِسْعٍ، أَوْصَانِي بِالْإِخْلَاصِ فِي السِّرِّ وَ الْعَلَانِيَةِ وَ الْعَدْلِ فِي الرِّضَا وَ الْغَضَبِ وَ الْقَصْدِ فِي الْفَقْرِ وَ الْغِنَى وَ أَنْ أَعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَنِي وَ أُعْطِيَ مَنْ حَرَمَنِي وَ أَصِلَ مَنْ قَطَعَنِي وَ أَنْ يَكُونَ صَمْتِي فِكْراً وَ مَنْطِقِي ذِكْراً وَ نَظَرِي عِبَرا.[6]
پروردگارم مرا به نه چيز سفارش فرمود:
اخلاص در نهان و آشكارا؛ دادگرى در حال خوشنودى و خشم؛ میانهروى به وقت فقر و ثروت؛ گذشت از آنكه بر من ستم كرده؛ بخشيدن به آنكه از من دريغ داشته؛ پيوند با كسى كه رابطهی خويش از من بريده؛ اينكه سكوتم انديشه باشد؛ گفتارم ذكر باشد؛ نگاهم عبرت باشد.
7- بدترین معامله
شَرُّالنّاسِ مَنْ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنْياهُ، وَ شَرٌّ مِنْ ذلِكَ مَنْ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنْيا غَيْرِهِ.[7]
بدترين مردم كسي است كه آخرت خود را به دنيايش بفروشد و بدتر از او كسي است كه آخرت خود را براي دنياي ديگري بفروشد.
8- دغدغههای پیامبر
ثَلاثَةٌ أخافُهُنَّ عَلي اُمتَّي: ألضَّلالَةُ بَعْدَ الْمَعْرِفَةِ، وَ مُضِلاّتُ الْفِتَنِ، وَ شَهْوَةُ الْبَطْنِ وَ الْفَرْجِ.[8]
در سه چيز براي امّت خود احساس خطر میكنم: گمراهي، بعد از آنكه هدايت و معرفت پيدا كرده باشند. گمراهيها و لغزشهاي به وجود آمده از فتنهها. امیال و شهوتهای مربوط به شكم و فرج.
9- بدترین گناهان
ثَلاثَةٌ مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُها وَ لا تُؤَخَّرُ إلي الاخِرَةِ: عُقُوقُ الْوالِدَيْنِ، وَ الْبَغْيُ عَلَي النّاسِ، وَ كُفْرُ الاْحْسانِ.[9]
عقاب و مجازات سه دسته از گناهان، زودرس میباشد و به قيامت كشانده نميشود: ايجاد ناراحتي براي پدر و مادر، ظلم در حقّ مردم، ناسپاسي در مقابل كارهاي نيك ديگران.
10- عاحزترین مردم
إنَّ أعْجَزَ النّاسِ مَنْ عَجَزَعَنِ الدُّعاءِ، وَ إنَّ أبْخَلَ النّاسِ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلامِ.[10]
عاجز و ناتوانترينِ مردم كسي است كه از دعا و مناجات با خداوند ناتوان و محروم باشد، و بخيلترينِ اشخاص كسي خواهد بود كه از سلام كردن خودداري نمايد.
[1]عیون اخبار الرضا (علیهالسلام): 31/2
[2] وسائل الشّيعة: 201/5
[3] همان: 31/4
[4] تفسير البرهان: 184/4
[5] بحارالأنوار: 80/74
[6] تحف العقول: 36
[7] من لا يحضره الفقيه: 353/4
[8] بحارالأنوار: 368/10
[9] همان: 373/70
[10] همان: 291/90
چهل حکمت از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) 2
11- ادب ملاقات
إذا تَلاقَيْتُمْ فَتَلاقُوا بِالتَّسْليمِ وَ التَّصافُحِ، وَ إذا تَفَرَّقْتُمْ فَتَفَرَّقُوا بالإسْتِغْفارِ.[1]
هنگام بر خورد و ملاقات با يكديگر سلام و مصافحه نمایيد و موقع جدا شدن براي همديگر طلب آمرزش كنيد.
12- صدقه
بَکِّروا بالصَّدَقَةِ، فَإنَّ الْبَلاءَ لا يَتَخَطاّها.[2]
صبحگاهان حركت و كار خود را با دادن صدقه شروع نمایيد چونكه بلاها و آفتها را بر طرف میگرداند.
13- عذاب قبر
يُؤْتَي الرَّجُلُ في قَبْرِهِ بِالْعَذابِ، فَإذا اُتِيَ مِنْ قِبَلِ رَأسِهِ دَفَعَتْهُ تِلاوَةُ الْقُرْآنِ، وَ إذا اُتِيَ مِنْ قِبَلِ يَدَيْهِ دَفَعَتْهُ الصَّدَقَةُ، وَ إذا اُتِيَ مِنْ قِبَلِ رِجْلَيْهِ دَفَعَهُ مَشْيُهُ إلي الْمَسْجِدِ.[3]
هنگاميكه بدن مرده را در قبر قرار دهند، چنانچه عذاب از بالاي سر بخواهد وارد شود، تلاوت قرآن مانع عذاب میگردد و چنانچه از طرف دستها وارد شود، صدقه مانع آن میباشد و چنانچه از سمت پا بخواهد وارد گردد، رفتن به سوي مسجد مانع آن خواهد گشت.
14- مکارم اخلاق
عَلَيْكُمْ بِمَكارِمِ الاْخْلاقِ، فَإنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ بَعَثَني بِها، وَ إنَّ مِنْ مَكارِمِ الاْخْلاقِ: أنْ يَعْفُوَ الرَّجُلُ عَمَّنْ ظَلَمَهُ، وَ يُعْطِيَ مَنْ حَرَمَهُ، وَ يَصِلَ مَنْ قَطَعَهُ، وَ أنْ يَعُودَ مَنْ لايَعُودُهُ.[4]
بر شما باد رعايت مكارم اخلاق، كه خداوند مرا بر آنها مبعوث نمود، و بعضي از آنها عبارتند از: اینكه ببخشد کسی راکه بر او ظلم كرده، کمک کند به كسي كه او را محروم کرده، صلهی رحم کند با کسی که رابطه اش را قطع کرده، عیادت کسی برود که او را عیادت نکرده و به دیدارش نمیرود.
15- تکریم نان
مَنْ وَجَدَ كَسْرَةً اَوْ تَمْرَةً فَأكَلَهَا لَمْ يُفارِقْ جَوْفَهُ حَتّي يَغْفِرَاللّهُ لَهُ.[5]
هر كس تكّهاي نان يا دانهاي خرما را در جایي پیدا کند و آن را بردارد (پاکیزهاش نموده) و میل كند، آن تکه نان یا خرما از شکمش جدا نمیشود مگر اینکه خدا وند متعال او را مورد آمرزش قرار دهد.
16- تواضع
ما تَواضَعَ أحَدٌ إلاّ رَفَعَهُ اللّهُ.[6]
كسي تواضع و فروتني نكرده، مگر آنكه خداوند متعال او را رفعت و عزّت بخشيده است.
17- مدارا با مدیون
مَنْ أنْظَرَ مُعْسِراً، كانَ لَهُ بِكُلِّ يَوْم صَدَقَةٌ.[7]
هر كس بدهكار ناتواني را مهلت دهد، به ازای هر روزش، ثواب صدقهی در راه خدا میباشد.
18- بهتان
لَا يَزَالُ الْمَسْرُوقُ مِنْهُ فِي تُهَمَةِ مَنْ هُوَ بَرِيءٌ حَتَّى يَكُونَ أَعْظَمَ جُرْماً مِنَ السَّارِق[8]
گاه فرد مال باخته تا بدانجا بيگناهان را متّهم سازد كه جرمش از دزد اصلى بيشتر شود.
19- صبر بر دینداری
يَأتي عَلي النّاسِ زَمانٌ، الصّابِرُ مِنْهُمْ عَلي دينِهِ كَالْقابِضِ عَلي الْجَمَرِ.[9]
زماني بر مردم خواهد آمد كه صبر نمودن در برابر مسایل دين و عمل به دستورات آن همانند در دست گرفتن آتش گداخته است.
20- فرار از عالمان
سَيَأتي زَمانٌ عَلي اُمتَّي يَفِرُّونَ مِنَ الْعُلَماءِ كَما يَفِرُّ الْغَنَمُ مِنَ الذِّئْبِ، إبْتَلاهُمُ اللّهُ بِثَلاثَةِ أشْياء: الاْوَّلُ: يَرَفَعُ الْبَرَكَةَ مِنْ أمْوالِهِمْ، وَ الثّاني: سَلَّط اللّهُ عَلَيْهِمْ سُلْطاناً جائِراً، وَ الثّالِثُ: يَخْرُجُونَ مِنَ الدُّنْيا بِلا إيمان.[10]
زماني بر امّت من خواهد آمد كه مردم از علما گريزان شوند همانطوري كه گوسفند از گرگ گريزان است، خداوند چنين جامعهاي را به سه نوع عذاب مبتلا میگرداند: بركت و رحمت خود را از اموال ايشان برميدارد. حاکمي ظالم و بي مروّت را بر آنها مسلّط میگرداند. هنگام مرگ و جان دادن، بيايمان از اين دنيا خواهند رفت.
[1] همان: 4/73
[2] همان: 177/93
[3] مسكّن الفؤاد: 50
[4] بحارالأنوار: 375/66
[5] همان: 430/63
[6] همان: 120/72
[7] همان: 151/100
[8]تحف العقول: 36
[9] بحارالأنوار: 47/28
[10] مستدرك الوسائل: 376/11
چهل حکمت از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) 3
21- عالمی بین جُهّال
اَلْعالِمُ بَيْنَ الْجُهّالِ كَالْحَيّ بَيْنَ الاْمْواتِ، وَ إنَّ طالِبَ الْعِلْمِ يَسْتَغْفِرُ لَهُ كُلُّ شَيء حَتّي حيتانُ الْبَحْرِ، وَ هَوامُّهُ، وَ سِباعُ الْبَرِّ وَ أنْعامُهُ، فَاطْلُبُوا الْعِلْمَ، فَإنّهُ السَّبَبُ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ، وَ إنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ فَريضَةٌ عَلي كُلِ مُسْلِم.[1]
دانشمندي كه بين گروهي نادان قرار گيرد، همانند انسان زندهاي است بين مردگان و كسي كه در حال تحصيل علم باشد تمام موجودات برايش طلب مغفرت و آمرزش میكنند، پس علم را فرا گيريد چون علم وسيلهی قرب و نزديكي شما به خداوند است، و فراگيري علم، بر هر فرد مسلماني فريضه است.
22- تکریم عالم
مَنْ زارَ عالِماً فَكَأنَّما زارَني، وَ مَنْ صافَحَ عالِماً فَكأنَّما صافَحَني، وَ مَنْ جالَسَ عالِماً فَكَأنَّما جالَسَني، وَ مَنْ جالَسَني فِي الدُّنْيا أجْلَسْتُهُ مَعي يَوْمَ الْقِيامَةِ.[2]
هر كس به ديدار و زيارت عالم و دانشمندي برود مثل آن است كه مرا زيارت كرده، هر كه با دانشمندي دست دهد و مصافحه كند مثل آن است كه با من مصافحه نموده، هر شخصي همنشين دانشمندي گردد مثل آن است كه با من مجالست كرده، و هر كه در دنيا با من همنشين شود، در آخرت همنشين من خواهد گشت.
23- ازدواجهای شیطانی
مَنْ تَزَوَّجَ إمْرَأةً لِمالِها وَکَّلَهُ اللّهُ إلَيْهِ، وَ مَنْ تَزَوَّجَها لِجَمالِها رَأي فيها ما يَكَرَهُ، وَ مَنْ تَزَوَّجَها لِدينِها جَمَعَ اللّهُ لَهُ ذلِكَ.[3]
هر كس با زني به جهت ثروتش ازدواج كند، خداوند او را به همان واگذار مینمايد و هر كه با زني به جهت زيبایي و جمالش ازدواج كند، چیزی را میبیند که خوشش نمیآید و كسي كه با زني به جهت دين و ايمانش تزويج نمايد خداوند خداوند آن خواستههایش (ثروت و زیبایی) را برای او یکجا جمع میکند.
24- کم خوری
مَنْ قَلَّ طَعامُهُ، صَحَّ بَدَنُهُ، وَ صَفا قَلْبُهُ، وَ مَنْ كَثُرَ طَعامُهُ سَقُمَ بَدَنُهَ وَ قَسا قَلْبُهُ.[4]
هر كه خوراكش كمتر باشد، بدنش سالم و قلبش با صفا خواهد بود و هر كس خوراكش زياد باشد امراض جسمي، بدنش را و كدورت، قلبش را فرا خواهد گرفت.
25- سیری
لا تُشْبِعُوا، فَيُطْفأ نُورُ الْمَعْرِفَةِ مِنْ قُلُوبِكُمْ.[5]
شكم خود را از خوراك سير و پر مگردانيد، چونكه سبب خاموشي نور عرفان و معرفت در افكار و قلب هايتان میگردد.
26- شرط ریاست
مَنْ تَوَلّي عَمَلا وَ هُوَيَعْلَمُ أنَّهُ لَيْسَ لَهُ بِأهْل، فَلْيَتَبَوَّأ مَقْعَدُهُ مِنَ النّارِ.[6]
هر كه رياست و مسئوليتي را بپذيرد و بداند كه أهليّت آن را ندارد، در قبر و قيامت جايگاه او پر از آتش خواهد شد.
27- نهی از منکر
إنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيُبْغِضُ الْمُؤْمِنَ الضَّعيفِ الَّذي لادينَ لَهُ، فَقيلَ: وَ ما الْمُؤْمِنُ الضَّعيفُ الَّذي لا دينَ لَهُ؟ قالَ: اَلذّي لا يَنْهي عَنِ الْمُنْكَرِ.[7]
همانا مورد غضب خداوند است آن مؤمن ضعیفی که بيدين است. از ایشان سؤال شد:
مؤمن ضعيف و بيدين كيست؟ حضرت پاسخ داد:
آن كسي كه نهي از منكر نميكند.
28- صدقه پنهانی
صَدَقَةُ السِّرِّ تُطْفِيءُ الْخَطيئَةَ، كَما تُطْفِيءُ الماءُ النّارَ، وَ تَدْفَعُ سَبْعينَ باباً مِنَ الْبَلاءِ.[8]
صدقهاي كه محرمانه و پنهاني داده شود سبب پاكي گناهان میشود، همانطوري كه آب، آتش را خاموش میكند، همچنين صدقه هفتاد نوع بلا و آفت را برطرف مینمايد.
29- ترک گناه
عَجِبْتُ لِمَنْ يَحْتَمي مِنَ الطَّعامِ مَخافَةَ الدّاءِ، كَيْفَ لايَحْتمي مِنَ الذُّنُوبِ، مَخافَةَ النّارِ.[9]
تعجّب میکنم از كساني كه نسبت به خورد و خوراك خود اهميّت میدهند تا مبادا مريض شوند ولي چطور بهخاطر ترس آتش سوزان جهنّم اهميّتي نسبت به گناهان نميدهند.
30- مقام پرستی
حُبُّ الْجاهِ وَ الْمالِ يُنْبِتُ النِّفاقَ فِي الْقَلْبِ، كَما يُنْبِتُ الْماءُ الْبَقْلَ.[10]
علاقه نسبت به رياست و ثروت، سبب رویيدن نفاق در قلب و درون خواهد شد، همانطوري كه آب و باران سبب رویيدن سبزيجات میباشند.
[1] بحارالأنوار: 172/1
[2] مستدرك الوسائل: 300/17
[3] تهذيب الأحكام: 399/7
[4] بحارالأنوار: 268/59
[5] مستدرك الوسائل: 218/16
[6] تاريخ إلاسلام، ذهبی: 285/7
[7] وسائل الشّيعة: 122/16
[8] مستدرك الوسائل: 184/7
[9] بحارالأنوار: 347/70
[10] تنبيه الخواطر: 264
چهل حکمت از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) 4
31- نگاه حرام
مَنْ اَصابَ مِنْ إمْرَأة نَظْرَةً حَراماً، مَلاَ اللّهُ عَيْنَيْهِ ناراً.[1]
هركس نگاه حرامي به زنی بيفكند، خداوند چشمهاي او را پر از آتش میگرداند.
32- اخلاق نیکو
حَسِّنُوا أخْلاقَكُمْ، وَ ألْطِفُوا جيرانَكُمْ، وَ أكْرِمُوا نِسائَكُمْ، تَدْخُلُوا الْجَنّةَ بِغَيْرِ حِساب.[2]
رفتار و اخلاق خود را نيكو سازيد، نسبت به همسايگان با ملاطفت و محبّت برخورد نمایيد، زنان و همسران خود را گرامي داريد تا بدون حساب وارد بهشت گرديد.
33- انتخاب دوست
اَلْمَرْءُ عَلي دينِ خَليلِهِ، فَلْيَنْظُر أحَدُكُمْ مَنْ يُخالِطُ.[3]
انسان بر روش و اخلاق دوستش پرورش میيابد و شناخته میشود، پس متوجّه باشيد با چه كسي دوست و همنشين میباشيد.
34- صدقه و قرض
اَلصَّدقَةُ بِعَشْر، وَ الْقَرْضُ بِثَمانِيَةَ عَشَرَ، وَ صِلَةُ الرَّحِمِ بِأرْبَعَةَ وَ عِشْرينَ.[4]
صدقه دادن، معادل ده پاداش، و قرض دادن معادل هيجده پاداش، و انجام صلهی رحم معادل بيست و چهار پاداش است.
35- اجر بیماری
لَا يَمْرَضُ مُؤْمِنٌ وَ لا مُؤْمِنَةٌ إلاّ حَطّ اللّهُ بِهِ خَطاياهُ.[5]
هيچ مؤمن و مؤمنهاي مريض نميگردد، مگر آنكه خداوند به واسطهی آن، گناهان و لغزشهایش را ریزد.
36- تکریم بزرگسال
مَنْ وَقَّرَ ذا شَيْبَة فِي الاْسْلامِ أمَّنَهُ اللّهُ مِنْ فَزَعِ يَوْمِ الْقِيامَةِ.[6]
هر كس بزرگسال مسلماني را گرامي دارد و احترام نمايد، خداوند او را در قيامت از سختيها و مشكلات آن روز در امان میدارد.
37- سرور در قیامت
كُلُّ عَيْن باكِيَةٌ يَوْمَ الْقِيامَةِ إلاّ ثَلاثَ أعْيُن: عَيْنٌ بَكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللّهِ، وَ عَيْنٌ غُضَّتْ عَنْ مَحارِمِ اللّهِ، وَ عَيْنٌ باتَتْ ساهِرَةً في سَبيلِ اللّهِ.[7]
تمامي چشمها در روز قيامت گريانند، مگر سه دسته: آن چشمي كه به جهت خوف و ترس از عذاب خداوند گريه كرده باشد. چشمي كه از گناه و حرام بسته شده و نگاه نكرده باشد. چشمي كه شبها در عبادت و بندگي خداوند متعال بيدار بوده باشد.
38- بخشندگان
سادَةُ النّاسِ فِي الدُّنْيا الأسْخِياء، سادَةُ النّاسِ فِي الاخِرَةِ الأتْقِياء.[8]
سرور و سيّد مردم در دنيا، افراد سخاوتمند هستند، و سيّد و سرور انسانها در قيامت، پرهيزكاران خواهند بود.
39- پند جبرئیل
وَعَظَني جَبْرَئيلُ: فَقَالَ يا مُحَمَّدُ، أحْبِبْ مَنْ شِئْتَ فَإنَّكَ مُفارِقُهُ، وَ اعْمَلْ ما شِئْتَ فَإنَّكَ مُلاقيهِ.[9]
جبرئيل مرا موعظه و نصحيت كرد: با هر كس كه میخواهي دوست باشچراکه بالأخره بين تو و او جدایي خواهد افتاد. هر چه میخواهي انجام بده، ولي بدان که نتيجه و پاداش آن را خواهي گرفت.
40- احترام سه نفر
اِرْحَمُوا عَزِيزاً ذَلَّ وَ غَنِيّاً افْتَقَرَ وَ عَالِماً ضَاعَ فِي زَمَانِ جُهَّال.[10]
بر عزتمندی كه خوار شده و ثروتمندى كه فقير گشته و دانشمندى كه در دوران نادانان تباه گرديده است، رحم كنيد.
[1] مستدرك الوسائل: 270/14
[2] أعيان الشّيعة: 301/1
[3] بحارالأنوار: 192/71
[4] مستدرك الوسائل: 194/7
[5] همان: 66/2
[6] الكافي: 658/2
[7] ثواب الأعمال: 211
[8] أعيان الشّيعة: 302/1
[9] أمالي طوسي: 203/2
[10]تحف العقول: 36