از نظر شیعه و بر اساس تعالیم دینی، امام ، واسطه فیض رسانی پروردگار به همه پدیده های جهان آفرینش است. او در نظام هستی محور و مدار است و بی وجود او عالم و آدم ، جن و ملک و حیوان و جمادی نمی ماند

از امام صادق علیه السلام سوال شد آیا زمین بدون امام باقی می ماند؟ حضرت فرمود:   اگر زمین بدون امام بماند هر آینه اهل خود را فرو می برد1  

اینکه او در رساندن پیام های خدا به مردم و راهنمایی آنها به سوی کمال انسانی ، واسطه است و هر فیض و لطفی در این بخش به سبب وجود او به همگان می رسد، امری روشن و بدیهی است. زیرا از ابتدا خداوند متعال از طریق پیامبران و سپس جانشینان آنها قافله بشری را هدایت کرده است. ولی از کلمات معصومین علیه السلام استفاده می شود که وجود امامان در گستره عالم به عنوان واسطه ای برای رسیدن هر نعمت و فیضی از ناحیه پروردگار به هر موجود کوچک و بزرگی است . به بیان آشکارتر همه موجودات ، آنچه از فیوضات و عطایای الهی دریافت می کنند از کانل امام می گیرند . هم اصل وجودشان به وساطه امام است و نعمت ها و بهره های دیگری که در طول حیات خود دارا هستند.

  در فرازی از زیارت جامعه کبیره که یک دوره امام شناسی است اینگونه امده است:
ای امامان بزرگ خداوند به سبب شما عالم را آغاز کرد و به سبب شما نیز آن را پایان می دهد و سبب وجود شما باران فرو می فرستد و به برکت وجود شما آسمان را نگهداشته است از اینکه بر زمین فرود آید، جز به اراده او.2

بنابراین آثار وجودی امام تنها به ظهور و آشکاری او خلاصه نمی شود بلکه وجود او در عالم حتی در غیبت و نهان زیستی سرچشمه حیات همه موجودات و مخلوقات الهی است و خدا خود اینگونه خواسته است که او که موجود برتر کاملتر است واسطه دریافت و رساندن فیوضات و داده های الهی به سایر پدیده ها باشد و در این عرصه فرقی بین غیبت و ظهور او نیست. آری همگان از آثار وجود امام بهره می گیرند و غیبت امام مهدی علیه السلام در این جهت خللی ایجاد نمی کند.
جالب اینکه وقتی از امام مهدی علیه السلام درباره نحوه بهره مندی از آن حضرت در دوره غیبت ، سوال می شود می فرماید:
بهره مندی از من در روزگار غیبتم ، مانند سود بردن از خورشید است آن گاه که به وسیله ابرها از چشم ها پوشیده است.3

تشبیه امام به افتاب و تشبیه غیبت او به قرار گرفتن خورشید در پس ابر ، نکته های فراوانی دارد که به برخی از آن ها اشاره می شود:خورشید در منظومه شمسی مرکزیت دارد و کرات و سیارات به دور او حرکت می کنند چنان که وجود گرامی امام عصر عجل الله تعالی فی فرجه مرکز نظام هستی است.

در دعای عدیله اینگونه می خوانیم:به سبب بودن او دنیا باقی است و به برکت وجود او ، عالم روزی می خورند و به خاطر وجود او زمین و آسمان ، استوار مانده است

آفتاب لحظه ای از نور افشانی دریغ نمی کند و هر کس به اندازه ارتباطی که با خورشید دارد از نور آن بهره می گیرد. چنان که وجود ولی عصر عجل الله تعالی فی فرجه واسطه دریافت همه نعمت های مادی و معنوی است که از ناحیه پروردگار جهان به بندگان می رسد ولی هر کس به اندازه رابطه خود با آن منبع کمالات بهره مند می گردد.

اگر این آفتاب پشت ابر هم نباشد ، شدت سرما و تاریکی ، زمین را غیرقابل سکونت خواهد کرد. چنانچکه اگر عالم از وجود امام گر چه در پشت پرده غیبت محروم بماند سختی هاو نابسامانی ها و هجوم انواع بلاها ادامه زندگی را غیر ممکن می سازد

آن حضرت در نامه به شیخ مفید خطاب به شیعیان خود می فرماید:ما هرگز شما را به حال خود رها نکرده ایم و هرگز شما را از یاد نبرده ایم و اگر نبود عنایات پیوسته ما حتما سختی ها و بلاهای فراوانی به شما می رسید و دشمنان شما را نابود می کردند4

بنابراین آفتاب وجود امام بر عالم وجود می تابد و به همه هستی فیض می رساند و در این میان برای بشریت و به ویزه جامعه مسلمین و امت شیعه و معتقد به او برکات و خیرات بیشتری دارد

 


منبع نگین آفرینش مولفان حائری پور ، یوسفیان، بالا دستیان  ص76

پی نوشت ها: 

1.کافی جلد1 ص 2012.
2.مفاتیح الجنان زیارت از امام هدای علیه السلام است و از نظر سند عالی است
3.احتجاج ج 2 ش 344 ص 542
4.احتجاج ج 2 ش 359 ص 598