اخلاق
|
بيترديد، در عرفان عملي، دل و رسيدگي به آن از جايگاه والا و پراهمّيتي برخوردار است. براي رسيدگي و اصلاح دل، سه مرحله وجود دارد | مرحله اوّل: تطهير دل... |
بيترديد، در عرفان عملي، دل و رسيدگي به آن از جايگاه والا و پراهمّيتي برخوردار است. براي رسيدگي و اصلاح دل، سه مرحله وجود دارد که در تبيين راهكار هر يك از بيانات حکيمانه سيّدالسّالکين سید احمد کربلاییی - رحمه الله - بهره خواهيم گرفت. انسان بايد تلاش کند که بتواند دل را براي هميشه جايگاه حضور و ظهور خداوند متعال قرار دهد. در اين خصوص روايتي را كه از اهلبيت - علیهم السلام - وارد شده، ميخوانيم:
«قَلْبُ المُؤمِنِ عَرشُ الرَّحْمنِ؛» [1]
دل مؤمن عرش و تخت خداوند بخشنده است.
گويا برترين محلي كه خداوند مهربان براي خويش برگزيده، دل بنده مؤمن است. همانطور که اشاره کرديم، براي اصلاح دل سه مرحله وجود دارد. اينک به بررسي اين سه مرحله خواهيم پرداخت:
مرحله اوّل: تطهير دل (تخليه)
دل را بايد از كدورتها پاك كرد. براي رسيدن به تطهير دل، پيش از هر چيز ديگر پرهيز از کثافات و گناهان قبلي لازم است تا دل آمادگي براي تجلّي پيدا كند. جناب سيّداحمد - رحمه الله - در اين باب فرمودهاند:
«بلي مِن باب المقدّمه بر او لازم است تطهير و تنظيف قلب از ارجاس (پليديها) و انجاس (کثافتها) كه مقصود اخلاق رذيله بوده باشد...» [2]
سيّداحمد- رحمه الله - در نگاهي والاتر و بالاتر ميفرمايد: «بلكه از ماسواي حقّ - جلّ جلاله - دل را تطهير کند كه تعبير از آن ميشود به تخليه.» [3]
جناب سيّد - رحمه الله - هدف را تنها در سلوک آن يگانه ديده؛ بدين جهت ميفرمايد:
«طالب حقّ را به غير از دل و دلبر كاري نيست.» [4]
اين ايده اولياي الهي برگرفته از متن اسلام است چنان که از صادق آل محمّد - سلام الله علیه - نقل شده که:
«اَلْقَلْبُ حَرَمُ اللهِ، فَلا تُسْکِنْ حَرَمَ اللهِ غَيرَ اللهِ؛» [5]
دل حرم الهي است. پس در حريم خداوند غير او را راه مده!
دل خانه خداست، مکن وقف چون مزار
اين خانه را به صاحب اين خانه واگذار [6]
پینوشت: ...........................................................................................................
1. بحارالأنوار، ج 55، ص 39.
2. تذكرة المتّقين، ص 166.
3 همان.
4 . همان.
5. بحارالأنوار، ج 67، ص 25.
6. اين بيت را از استاد معظّم حضرت آيتالله حاج شيخ حسنآقا صافي اصفهاني آموختهام.