مهدی به چه معنی است؟
از ميان همه القاب آن حضرت، مشهورترين آنها «مهديّ» است. واژه «مهديّ» لفظي عربي است كه خود داراي معنا و مفهومي گويا می باشد... |
 |
القاب شناختهشده دوازدهمين وليّ بزرگوار الهي که در روایات به آن ها نیز اشاراتی رفته عبارت است از:
«مهديّ»(1)، «مهديّ هذه الامّۀ»(2)، «قائم»(3)، «منتظَر»(4)، «حجّتالله»(5)، «حجّتالله في ارضه»(6)، «خلف صالح»(17)، «ابا صالح»(8)، «منصور»(9)، «بقيةالله»(10)، «بقيته (الله)»(11)، «صاحب الزّمان»(12)، «صاحب الأمر»(13)، «صاحب هذا الأمر»(14). اما از ميان همه القاب آن حضرت، مشهورترين آنها «مهديّ» است. از اين رو در اين فراز قدري به توضيح آن لقب مبارك خواهيم پرداخت.
واژه «مهديّ» لفظي عربي است كه خود داراي معنا و مفهومي گويا می باشد. واژهنويسان و لغتشناسان اهل سنّت در ذيل كلمه « مهديّ» چنين آوردهاند: «مهديّ»، به معناي هدايتشده، كسي كه خداوند او را به حقّ دعوت كرده است.(16) « مهديّ» گاه در نام اشخاص به كار رفته، تا آنجا كه به طور غالب، اسم (عَلَم) و شناخته شده آنها شده است، و نبيّاكرم صلی الله علیه و آله به همين نام «مهديّ» بشارت دادهاند كه در آخرالزّمان خواهد آمد. (17)
همچنين محدّث و اديب معروف، مجدالدّين ابن اثير شافعي (606 ق) در کتاب «نهايه»، و مرتضي زبيدي حنفي (1205 ق) در کتاب «تاج العروس» همين نكته را آوردهاند؛ با اين تفاوت كه زبيدي در آخر بیان خود از خداوند متعال این گونه درخواست کرده که «وَ جَعَلناَ اللهُ مِنْ اَنصارِهِ»(18) ؛ و بار خدايا! ما را از ياران او قرار ده!
اما صاحب مجمع البحرين پس از بشارت رسولالله صلی الله علیه و آله اضافاتي دارند كه: او زمين را پر از عدل و داد خواهد كرد، همانگونه كه پر از ظلم و جور شده، او كسي است كه با حضرت عيسي علیه السلام در قسطنطنيه همراه خواهد شد و مالكيّت عرب و عجم را به دست خواهد گرفت، و دجّال را ميكشد. او محمّد پسر حسن عسكري بن علي الهادي بن محمّدالجواد بن موسي بن جعفر بن محمّد بن علي بن الحسين بن علي بن ابي طالب همسر بتول و پسر عموي رسول است. به ظهور او مخالف و موافق اقرار كرده و نيز اخبار در اين راستا متواتر است. (19)
1 . محمدبن يعقوب كليني، اصول كافي، ج 11، باب في شأن انا انزلناه في ليلۀ القدر، ح 1، ص 242.
2 . كافي، ج 1، باب في شأن انا انزلناه في ليلۀ القدر، ح1، ص 242.
3 . اصول كافي، ج 1، باب ما عند الائمه من آيات الانبياء، ص 231، ح 3.
4 . كافي، ج 1، باب في الغيبۀ، ص 335، ح 1.
5 . بحارالانوار، ج 53، ص 316.
6 . بحارالانوار، ج 23، ح 16، باب 17، وجوب طاعتهم، ص 289.
7 . الصراط المستقيم، ج 2، فصل 1، ص 218.
8 . من لايحضره فقيه، ج 2، باب دعاء الضّال عن الطريق، ص 298، ح 2506.
9 . اين آيه «إنَّهُ كَانَ مَنصُوراً» (اسرا (17)، آيه 33)، درباره امام حسين است كه ايشان ياري شده به امام مهدي هستند. بحار الانوار، ج 44، باب 28، ص 8، ح 6 و 7.
10 . كافي، ج 1، باب نادر، ص 411، ح 2.
11 . بحار الانوار، ج 24، باب 56: «انهم علیهم السلام حزب الله و بقیته...»، ص 211.
12 . كافي، ج 1، باب مولا الصاحب، ص 514، ح 3، و نيز تهذيب ج 6، ص 118.
13 . الحرالعاملي، وسائل الشيعه، ج 8، باب 8، ص 81، ح 10138،
15 . كافي، ج 1، باب الامور التی توجب حجۀ الامام ، ص 284، ح 2.
16. «المهدي: الذي هدا الله الي الحق»؛ ابن منظور، لسان العرب، ج 15 ، ص 354، تحت واژه "مهدي"
17. جمال الدين منظور افريقي مصري (711 ق)، لسان العرب المحيط، ج 3، ص 787.
18. مرتضي زبيدي صنفي، تاج العروس، ماده هدي؛ و لطف الله، صافي گلپايگاني، منتخب الأثر، ص 1، پانوشت.
19. مجمع البحرين، ج 1، ص 476، تحت واژه هدي.