شفاعت در برزخ

شفاعت به شکل عمومی و در حد وسیع آن مخصوص روز قیامت است. آنگاه که انبیاء، اولیاء، شهدا و مجاهدین و ... می خواهند از صراط عبور کرده و وارد بهشت گردند، هر کدام به اندازه اختیار الهی از بندگان خدا شفاعت می کنند. اما در عالم برزخ شفاعت به این شکل وجود ندارد. «مطابق برخی روایات شفاعت اولیاء خدا در عالم برزخ، محدود است، و ترس و نگرانی وجود دارد که شفاعتی در کار نباشد. بلکه از روایات چنین فهمیده می شود که شفاعت در برزخ به وسیله اعمال انسان و یا آنچه بازماندگان برای اموات بفرستند، صورت می گیرد. پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) فرموده‏اند: در خواب مردى از امت خویش را دیدم كه مقدمات‏ عذاب گور و فشار قبر برایش فراهم شده بود، وضوى او پیش او آمد و او را از آن حفظ كرد. (روضة الواعظین، ترجمه مهدوى دامغانى، ص 493)

ظاهرا این شخص کسی بوده که وضوی کامل با رعایت مسائل مستحب آن، می گرفته و یا همیشه با وضو بوده است .

همچنین از امام صادق(علیه السلام) نقل است: هنگامی که جنازه مومنی را در میان قبر می گذارند، نماز او در جانب راستش و زکات در جانب چپ و احسان و نیکی اش در حق دیگران، بر او سایه می اندازد و صبر و استقامت او در نقطه ای دور از آنها، قرار می گیرد، آنگاه صبر، به نماز و زکات و احسان می گوید: دونکم صاحبکم فان عجزتم عنه فانا دونه: مواظب رفیق خود باشید اگر شما درمانده شدید، من حاضرم.(اصول کافی، ج 2، ص 90)

در روایات دیگر روزه حج و ولایت هم به عنوان شفعا و نجات دهندگان یاد شده اند.(المحاسن البرقی، ص288)

پس این که در برخی روایات صحبت از فریادرسی ائمه و امام علی علیه السلام هست، نیز نظر به آن علاقه، محبت و یاری کردنی است که در دنیا از سوی شخص نسبت به آن معصومین انجام شده و در برزخ این عمل تجسم یافته و به شفاعت مومن می آید. یعنی در اینجا هم، شفاعت از سوی عمل مومن انجام شده است نه لطفی که از جانب اولیاء خدا باشد. البته بعید هم نیست که بگوییم به صورت خاص برای برخی مومنین ناب که با اهل بیت انس گرفته و ایشان را یاری کرده باشند، شفاعت در معنای رایج در برزخ وجود دارد